In het kort
Rubber is elastisch en uitermate geschikt voor afdichting, demping en toepassingen met beweging of temperatuurverschillen. Plastic is vormvast en sterk, waardoor het beter past bij constructieve of dragende toepassingen zonder vervorming. TPE en TPU combineren eigenschappen van beide materialen en bieden vaak een technisch compromis.
Rubber en plastic uitgelegd
Rubber en plastic zijn beide polymeren: materialen die zijn opgebouwd uit lange molecuulketens. Toch gedragen ze zich totaal verschillend in de praktijk. Het verschil zit vooral in elasticiteit, vervorming en bestendigheid tegen invloeden van buitenaf.
Wat is rubber?
Rubber is een elastisch materiaal dat na indrukken of vervormen terugkeert naar zijn oorspronkelijke vorm. Deze elasticiteit ontstaat doordat het materiaal tijdens het productieproces wordt gevulkaniseerd: de polymeerketens worden onderling verbonden, waardoor een flexibel maar sterk netwerk ontstaat.
Rubber wordt veel toegepast in afdichtingen, profielen en dempingstoepassingen, juist omdat het beweging kan opvangen en goed afdicht tegen lucht, water en stof. Afhankelijk van de samenstelling kan rubber bestand zijn tegen UV-straling, ozon, oliën, chemicaliën of hoge temperaturen.
Voorbeelden van verschillende soorten rubber zijn SBR, EPDM, NBR en siliconen.
Wat is plastic?
Plastic is een verzamelnaam voor verschillende thermoplastische of thermohardende kunststoffen. Plastic is doorgaans vormvast en heeft het weinig elasticiteit. Het behoudt zijn vorm onder belasting en is daardoor geschikt voor toepassingen waarbij stevigheid, maatvastheid en stabiliteit belangrijk zijn.
Veel plastics zijn thermoplastisch, wat betekent dat ze bij verhitting zacht worden en opnieuw gevormd kunnen worden. Dit maakt ze goed verwerkbaar en vaak recyclebaar. Afhankelijk van het type kunnen kunststoffen licht van gewicht, chemisch bestendig of slagvast zijn.
Voorbeelden van veelgebruikte plastics zijn PVC, PP en PE.
TPE en TPU: materialen tussen rubber en plastic in
TPE (thermoplastisch elastomeer) en TPU (thermoplastisch polyurethaan) combineren eigenschappen van rubber en plastic.
TPE voelt aan als rubber, maar is net zo goed verwerkbaar als plastic. Het wordt veel gebruikt in kozijnprofielen. TPU is extreem slijtvast, flexibel en sterk en wordt vaak toegepast in industrieën met veel wrijving en mechanische belasting.
De overeenkomsten tussen rubber en plastic
Rubber en plastic worden beide veel toegepast in technische en industriële omgevingen, omdat ze in verschillende opzichten op elkaar lijken. De grootste overeenkomsten tussen rubber en plastic zijn:
- Beide zijn polymeren
- Beide zijn chemisch bestendig
- Beide zijn goed industrieel verwerkbaar
De verschillen tussen rubber en plastic
- Flexibiliteit: rubber is erg flexibel, plastic is vormvast.
- Temperatuur: rubber kan goed tegen temperatuurverschillen. Plastic wordt bros en brokkelt af.
- Afdichting: rubber dicht van nature goed af, plastic niet.
- Beweging: rubber absorbeert beweging als schokdemper, plastic is duurzaam bij toepassingen zonder beweging.
Vergelijking: rubber vs. plastic vs. TPE vs. TPU
| Eigenschap | Rubber | Plastic | TPE | TPU |
|---|---|---|---|---|
| Elasticiteit | Zeer hoog | Laag | Hoog | Hoog |
| Flexibiliteit bij kou | Goed | Slecht | Goed | Zeer goed |
| Slijtvastheid | Goed | Matig | Goed | Zeer goed |
| UV-bestendigheid | Zeer goed (EPDM) | Matig | Goed | Goed |
| Vormvastheid | Matig | Zeer goed | Goed | Zeer goed |
| Afdichtende werking | Uitstekend | Beperkt | Goed | Uitstekend |
| Recyclebaar | Beperkt | Goed | Goed | Redelijk |
Levensduur en duurzaamheid
De levensduur van rubber of plastic hangt sterk af van de toepassing en de omgevingsfactoren. Denk aan UV-straling, ozon, temperatuurschommelingen, chemische belasting en mechanische slijtage.
EPDM-rubber staat bijvoorbeeld bekend om zijn uitstekende UV- en ozonbestendigheid en gaat in buitentoepassingen vaak jarenlang mee zonder noemenswaardige veroudering. NBR is juist beter bestand tegen oliën en vetten.
Plastic materialen zoals PE en PP zijn licht, chemisch bestendig en goed recyclebaar. Wel kunnen sommige kunststoffen bij langdurige UV-belasting bros worden, tenzij ze specifiek UV-gestabiliseerd zijn.
Duurzaamheid zit niet alleen in levensduur, maar ook in de materiaalkeuze. Zo kunt u in bepaalde toepassingen kiezen voor granulaatrubber, dat wordt geproduceerd uit gerecyclede autobanden. Daarnaast zijn thermoplastische materialen zoals plastic en TPE doorgaans beter te recyclen dan traditioneel rubber. Maar uiteindelijk geldt: het juiste materiaal op de juiste plek voorkomt voortijdige slijtage of vervanging. En dat is in de praktijk altijd de meest duurzame keuze.
Wanneer kies je voor rubber?
Bij toepassingen waar flexibiliteit, afdichting of demping vereist is, is rubber vaak de logische keuze. Denk aan:
Wanneer kies je voor plastic?
Heeft u een stevig, maatvast en vormvast onderdeel nodig zonder vervorming? Dan is plastic vaak geschikter. Denk aan:
Conclusie
De keuze tussen rubber of plastic hangt volledig af van de toepassing. Zoekt u flexibiliteit en afdichting? Dan is rubber of TPE de beste keuze. Heeft u juist een vormvast en stevig onderdeel nodig? Dan is plastic geschikter.
Bij ikzoekrubber.nl helpen wij u graag bij het kiezen van het juiste rubber-, TPE- of plastic voor uw toepassing. Twijfelt u over Shore A-hardheid, chemische bestendigheid of buitentoepassing? Neem gerust contact met ons op!
